Yaşa Takılanlar: Saint Etienne - Foxbase Alpha

90’ların başından bu yana hüznü ve neşeyi dans pop şarkılarında buluşturan Londralı üçlü Saint Etienne’in ilk albümü Foxbase Alpha, artık tam 35 yaşında. İlk dinleyişten bu yana neler değişmiş? Şarkıların arasına neler sızmış? Yaşa Takılanlar açtı ve yeniden dinledi. Britanya’nın hangarlardan geniş açıklıklara uzanan illegal rave’lerinde (niteliksel olmasa da niceliksel anlamda) yaşanan ikinci “Aşk Yazının” ritmi eşliğinde örgütlenmiş dans ve gençlik kültürünün en özgün karşılıklarından olan Saint Etienne’in sahaya çıkış albümü. Foxbase Alpha’yı 1991 yılı manzarasının içine yerleştirirken yanına en çok The Orb’un aynı sene yayınlanan ilk albümü Adventures Beyond the Ultraworld’ü koymayı seviyorum. The Orb’un dans müziğine çektiği ambient ayar duyguları derin uzayın kozmik bilinmezliğine doğru taşırken Foxbase Alpha şehirde kalarak efemeraların peşine düşmeyi ve geçmişin bütün hikâyelerini cebinde biriktirmeyi yeğlemiş gibi. Nitekim Foxbase Alpha müzik ve sinema nerd’lüğü temasında buluşan çocukluk arkadaşları Bob Stanley ve Pete Wiggs’in pek de sofistike olmayan koşullarda sofistike bir müzik yaratma arzusunun başlangıç noktasıydı. Bir anlamda yetişkinliğe ilgi duymamayı, hatta büyümeyi reddetmeyi sahiplenen bir pop müzik anlayışını temsil ediyordu. Belki de bu sebeple sonrasında gelecek Saint Etienne albümlerinden farklı bir auraya sahip. Sample yüklü dokusunda 60’lar popunun naif esansını korurken, kamu spotundan film repliklerine uzanan macerası süresince dayanıklılığını bayık bir nostalji tutulmasından ziyade cebinde biriktirdiklerinin dürtüsel dışavurumu üzerine kuruyor. Elbette bir diğer dikkat çekilesi konu da grubun ilk iki single’ının ikisinin de orijinal parça değil birer cover olması: Neil Young ve The Field Mice coverları. Hatta ilk single “Only Love Can Break Your Heart” (Neil Young cover’ı) muhtemelen bugün hâlâ Saint Etienne’in en iyi bilinen parçası. Öyle büyülü ve heyecan verici bir dubby yorumlama ki cover âleminin gelmiş geçmiş en iyi reddi miras vakalarından olabilir. Orijinal ve cover şarkı arasında süregelen hiyerarşiyi orta yerinden çatlatan bu yaklaşım, Saint Etienne ruhuna da çok yakışıyor. Grubun ilk orijinal single’ı ve ilk albüm Foxbase Alpha’nın ateşleyicisi “Nothing Can Stop Us” ise vokalist Sarah Cracknell’in gruba katılmasını sağlayarak Saint Etienne’in tarihî transferini yapmasına vesile oluyor. O günden itibaren Saint Etienne, ayrılmaz bir üçlü olarak yoluna devam ediyor. İlk dinleyişte hissettirdikleri vs bugün hissettirdikleri Foxbase Alpha’nın her parçada önüme başka dünyalar açabilen geniş sound’u önceleri çok ciddi bir müzik dinlediğim izlenimi verirdi. Şu an fark ediyorum ki bu kolajın düşündürdüklerinin yerini hissettirdikleri almış. Ciddiyetten uzak, oldukça eğlenceli, yer yer komik ve çok daha sürükleyici bir maceraya dönüştüğünü fark ediyorum. Saint Etienne’in müziğinde kullandığı referans ve sample’lardan ötürü yediği elitist damgası ya da “akıllı” grup şeklinde tanımlamalar yapılması grup üyeleri için hep bir konu olmuş. Bu duruma karşı tepkilerini eski röportajlarında takip etmek mümkün. *Bir de hatırlatma: Saint Etienne, 6 Kasım’da gerçekleşecek MIX Festival’ın konuklarından biri.