Caribou: Teenage Kicks

— Kaynak: Bant Mag

Caribou, müzisyenlerin büyürken dinlediği albümleri ve bu müziklerin üzerlerinde bıraktığı tesiri kurcaladığımız Teenage Kicks serimize konuk oldu.

Caribou’nun Bant hikâyesinde ayrı bir yeri var. 11 Mart 2008’de ilk İstanbul konseri için eski Babylon’da ağırladığımız müzisyen, yıllar içinde gerek Caribou gerek farklı projeleriyle yaptığı yayınlarla hem dergi sayfalarında hem de DJ setlerimizde sık sık kendine yer buldu. Dolayısıyla 24 Kasım akşamı Garanti BBVA Genç Konserleri kapsamında Zorlu PSM Turkcell Sahnesi’nde gerçekleşecek konser yaklaştıkça kalp atışlarımız da hızlanıyor. Caribou adıyla tanıdığımız Kanadalı müzisyen ve prodüktör Dan Snaith’in diskografisinde, 60’lar psikedelisinin izini süren pop şarkılarına da sabaha karşı bir kulüpte duymayı bekleyeceğiniz kayıtlara da rastlamak mümkün. İlk albümlerini Manitoba adıyla yayımlayan Snaith, sonraki yıllarda öncelikle DJ setlerinde çalmak üzere müzik ürettiği Daphni projesini de hayata geçirdi. Kariyerinin her döneminde canlı performanslarında eşsiz deneyimler yaşatan Caribou, 24 Kasım’da ışık tasarımında Brian Kelly’nin, video tasarımında ise Damien Roach’un (555×5555) imzasını taşıyan bir performansla sahnede olacak. Detaylar burada. Caribou, müzisyenlerin büyürken dinlediği albümleri ve bu müziklerin üzerlerinde bıraktığı tesiri kurcaladığımız Teenage Kicks serimize konuk oldu. Sözü, bu vesileyle harika bir anlatıcı olduğunu da öğrendiğimiz Dan Snaith’e bırakalım. Müziğe ilk kez 13–15 yaşlarımda gerçek anlamda ilgi duymaya başladım. Ama büyüdüğüm yer biraz tuhaftı; insanların 60’lardan, 70’lerden kalma müzikler dinlediği küçük bir hippi kasabasıydı. Gençler bile Nirvana’yı ya da o sırada olup bitenleri pek takip etmiyordu. Daha çok Grateful Dead, Pink Floyd gibi grupları dinliyorlardı. Ben de Emerson, Lake & Palmer, Yes, Pink Floyd gibi gruplarla fena hâlde progresif rock’a sarmıştım. Şimdi çoğuna dönüp baktığımda yüzümü buruşturuyorum; o müziklere kendimi o kadar kaptırmış olmak biraz utandırıyor. Özellikle iki albümü çok seviyordum: Emerson, Lake & Palmer’dan Tarkus ve Pink Floyd’dan Atom Heart Mother. Bu müzikleri keşfetmemde okul arkadaşlarımın biraz payı vardı ama bir de piyano öğretmenimden bahsetmem gerek. Derslerine gitmeyi gerçekten sevdiğim, bağ kurabildiğim ilk öğretmenimdi. 70’lerde bu tür progresif rock gruplarında çalmıştı ya da en azından bu müziğin sıkı bir hayranıydı. Dersleri evinin bodrumunda yapıyorduk. Orası bu grupların eski plaklarıyla ve yıllar içinde topladığı notalarla doluydu. Birlikte bu işlerin ayrıntılarına dalabiliyorduk. Dinlemem için plaklarını, Rick Wakeman’ın org sololarını çalışabilmem için de notalarını ödünç veriyordu. Bugün sevdiğim müziklerden çok farklı tabii ama sanırım ergenlik tam olarak da bu. O dönemde sevdiğin pek çok şeyi zamanla geride bırakıyorsun. Üstelik o zamanlar hiçliğin ortasında bir yerde yaşıyordum. New York’ta, Londra’da ya da kültürüyle anılan bir şehirde değildim. Dolayısıyla bugün sevdiğim müziklere ulaşmak için böyle tuhaf bir yoldan geçtim. Ama o zamanlar o müzikleri gerçekten çok seviyordum, çalmayı öğrenmek de çok hoşuma gidiyordu. Müzisyen olarak gelişimime en büyük katkısı, piyano ve başka enstrümanları gerçekten iyi çalmayı öğrenmek istememi sağlamasıydı sanırım. Synthlere ilgi duymama da yol açtı; çünkü bu gruplardan bazıları synth kullanan ilk gruplar arasındaydı. Yaşadığım yerde başka türlü keşfedemeyebileceğim pek çok şeyle tanışmamı sağladı. O sıralarda lisedeki daha havalı müzik meraklılarıyla da arkadaş olmaya başlamıştım. Birçoğuyla hâlâ yakınız. Caribou’da gitar çalan Ryan da bu arkadaş grubundaydı mesela. Hepsi Sonic Youth’a, Kanada’dan 90’lar grubu Eric’s Trip’e ve benzeri şeylere bayılıyordu. Gruplarında klavye, org ya da ne gerekiyorsa çalabileyim diye beni de bu müziklere alıştırmaya çalışıyorlardı. Sonunda bir grupta çaldım da. Ama dinledikleri müziklerden nefret ediyordum. Kendi dinlediğim prog rock’la kıyaslayınca hepsi bana çok sıkıcı ve iddiasız geliyordu. Yine de başka insanlarla müzik yapmaya başlamamı ve sonradan ömür boyu arkadaşım olacak bu insanlarla vakit geçirmemi sağladı. Elbette daha sonra başından beri onların haklı, benimse fena hâlde haksız olduğumu anladım. Benim sevdiklerim epey utanç vericiydi; onların dinlediği müziklerse çok daha doğru bir yere gidiyordu sanırım. O zamanlar onlara kulak vermeliymişim. Müzik aracılığıyla keşfettiğim kitaplara, filmlere ya da başka kültürel eserlere gelince… O sıralar bunlarla ilgilenmek için henüz fazla küçüktüm sanırım. Lisede okumamız istenen kitapları okuyordum. Ailem de edebiyatla oldukça ilgiliydi. Kız kardeşlerimden biri sonradan İngiliz edebiyatı profesörü oldu. Dolayısıyla etrafta bir sürü kitap vardı ama onlara müzik üzerinden ulaşmıyordum. Sinemayla ilişkim de müzik üzerinden gelişmiyordu. Şimdi düşünüyorum da belki bu müzikler sayesinde keşfettiklerim arasında The Who’nun Tommy filmini ya da Pink Floyd’un The Wall’unu sayabilirim. İkisini de çok havalı bulmuştum. O zamana kadar karşılaştığım şeylere göre epey uçuk ve tuhaflardı. Ama yaşadığımız yer her şeyden o kadar uzaktı ki bu müzikler beni öyle geniş bir kültür dünyasına taşımıyordu. Kanada’nın Ontario bölgesinde, tarım arazilerinin ortasında büyüyordum; pek bir şey olmuyordu oralarda. Belki biraz daha büyük olsam ve nerede arayacağımı bilsem bir şeyler bulabilirdim. Ama 13, 14, 15 yaşlarımda bunların hiçbirine ulaşamıyordum. Sonraki müzik hayatımı doğrudan ve anında etkileyen bir şey bu dönemde yaşandı: Elektronik müzikle ilk kez tanıştım. O dönemin dans müziğiyle yani. 1994–1996 arası. Çoğunlukla Britanya’dan elektronik müzikler dinliyorduk: Aphex Twin, ilk dönem Chemical Brothers, The Orb, ilk jungle ve drum and bass işleri, DJ Shadow… 90’larda çok yeni ve heyecan verici tınlayan bütün o müzikler. Bu seslerle lisede kurduğumuz, müzikle ilgilenen küçük arkadaş grubundan biri sayesinde tanıştım. Arkadaşlarımdan birinin adı Koushik’ti; sonradan Stones Throw’dan müzikler yayımladı. Hepimiz için büyük bir ilham kaynağıydı. Plak topladığı için eski, zor bulunan bir sürü müzik biliyordu. Yeni müziklerden, hip hop’tan, elektronik müzikten, gitar gruplarından da haberdardı. Sanırım bunda en çok, Richie Hawtin’in Plus 8 Records şirketinden işler yayımlayan bir techno prodüktörü olan abisinin etkisi vardı. Bir de ailesi İngiltere’deydi. Londra’ya gidiyor, orada olup bitenleri yakından takip ediyor, bütün plakçıları ve konserleri dolaşıyordu. Döndüğünde bize bir sürü şey öneriyordu. Bunlar ufkumuzu inanılmaz açtı. Progresif rock’tan elektronik müziğe geçişimi hatırlıyorum; birbirlerinin tam zıddıydılar. Birinde her şey teknik beceri, karmaşıklık, elflerle ilgili tuhaf hikâyeler anlatmak falan üzerineydi. Elektronik müzikse hipnotik, tekrara dayalı, minimalistti; gelecekten geliyormuş gibi duyuluyordu. Müzikte neyin önemli ya da iyi olduğuna dair bütün fikirlerimi sorgulamama yol açtı; aklımı kaçırıyordum. İlk kez jungle dinlediğim ânı da hâlâ hatırlıyorum. O kadar yeniydi ki ne duyduğumu kavrayamıyordum bile. Neler olduğunu idrak edebilmek için bir süre dinlemem gerekti. Şimdi düşününce komik geliyor. İnsanlar hâlâ böyle şeyler yaşıyor mu, bilmiyorum. Müzik, insanlara yeninin yarattığı o şaşkınlığı yaşatacak şekilde gelişmeye devam ediyor mu acaba? Ama ben o hissi çok net hatırlıyorum. Buna benzer pek çok an vardı: İlk kez bir Autechre, Aphex Twin ya da Squarepusher kaydı duyup “Bu da ne böyle?” demek gibi. Bunun üzerimdeki en büyük etkisi şuydu: 1970’te bir Pink Floyd albümü yapmanın milyonlarca dolara mal olduğunu; teknisyenler, ses mühendisleri, bant kayıt cihazları ve daha bir sürü şeyle dolu, çok pahalı bir stüdyo gerektirdiğini biliyordum. Ama Koushik’in abisi bir techno prodüktörüydü. Ne yaptığını bize pek anlatmıyor, çalışırken izlememize de izin vermiyordu; her şey biraz gizemliydi. Yine de bu müziğin çok pahalı olmayan cihazlarla, birinin yatak odasında kaydedildiğini biliyordum. Bu da bana “Bir dakika, bunu kendim yapmaya başlayabilir miyim?” diye düşündürdü. Sonrasında, her nasılsa lisemin müzik odasında bulunan çok basit bir sampler’ı süresiz olarak ödünç aldım; ya da çaldım diyelim. Bir de ailemi, birkaç yıllık